Llandudno Gynhanesyddol

Mae Amgueddfa Llandudno’n adrodd hanes archeoleg yr ardal leol o gyfnod yn yr oes gynhanesyddol sydd ychydig ar ôl yr Oes Ia ddiwethaf.

Mae’r Gogarth a Thrwyn y Fuwch wedi’u gwneud o galchfaen yn bennaf, a erydir yn hawdd gan ddŵr, gan ffurfio ogofâu. Mewn nifer o’r ogofâu hyn canfuwyd tystiolaeth o anheddiad ers yr oes gynhanesyddol.

Ogof Kendrick sydd â’r arwyddion cynharaf o anheddiad dynol ond mae’n debygol bod Ogof Pant y Wennol yn cael ei defnyddio fel ffau anifeiliaid o gyfnod cynharach byth. Mae esgyrn amrywiaeth o anifeiliaid wedi cael eu canfod yn yr ogof hon – hiena, blaidd, carw, mochyn a gafr – hyd yn oed asgwrn ffêr rhinoseros gwlanog.

Cydnabyddir bellach bod y gelfyddyd a chladdedigaethau o Oes yr Ia a ganfuwyd yn Ogof Kendrick ar ddiwedd y 1870au yn llawer mwy na hynodbethau lleol. Mae’r asgwrn gên ceffyl addurnedig unigryw, yr esgyrn carw bylchog anghyffredin a’r olion dynol wedi’u cadw’n dda a ganfuwyd ar y Gogarth gan Thomas Kendrick bellach yn cael eu cydnabod yn eitemau sydd o bwysigrwydd rhyngwladol wrth ddeall ein gorffennol.

Cliciwch yma i weld Ebol.

Mae’r ffilm, sy’n bwrw golwg farddonol ar berthynas newidiol dyn â’r ceffyl ac sydd â’i gwreiddiau’n ddwfn yn nhirwedd Dyffryn Conwy, wedi’i seilio ar dri gwrthrych cynhanesyddol anghyffredin, y cafodd pob un ohonynt eu canfod yno: asgwrn gên ceffyl sydd wedi’i endorri â phatrymau ac sy’n 13,000 o flynyddoedd oed, darn o aur sy’n 2,000 o flynyddoedd oed a ‘choron’ seremonïol o Oes yr Haearn.

IMG_1734.jpg

Replica o’r asgwrn gên ceffyl a ganfuwyd yn Ogof Kendrick

IMG_1756.jpg

Olion dynol o Ogof Kendrick

IMG_1758.jpg

“Offer” sy’n perthyn i’r Oes Efydd o’r Mwynglawdd Copr wedi’u staenio â’r Malachit
(mwyn copr)

IMG_1759.jpg

Wrn amlosgi sy’n perthyn i’r Oes Efydd

pant wennol skull.jpg

Penglog Pant y Wennol

 


   

        Mynediad ar gyfer Staff
       Adborth
       Dolenni
       Cyfeillion